Het boek doet pijn
omdat je ziet hoe achterlijk het ego bestaansrecht eist.

Wat je zegt, ben jezelf (straatspelletje)
Wat je ziet, ben jezelf (Osho)
Wat je denkt, ervaar je (H. Palmer)
Wat je eet dat ben je (macrobiotiek)
Wat je niet kent, zie je niet (NRC)
Wat je zegt, ziet, denkt, eet, kent... ben je dus zelf?


Jawel, maar weten we ook dat je bent wat je leest?!..... ofwel: wat je leest, dat ben je.
Ik wist het niet.
Nooit aan gedacht.
Maar het boek Spiritual Enlightenment - The Damnedest Thing* van Jed McKenna gooide me in die speeltuin.

Het is geen dialoog en ook geen gesprek. Het is wat het is – een levendige discussie van twee vrouwen over een boek en een man, een vriendschap en een ogenschijnlijk ik-gevoel.

Mijn vriendin Niyati in Zuid-Afrika genoot zooo van het boek dat ze opstond met Jed en insliep met Jed. Ze stuurde het boek via e-mail en prompt deed mijn computer heel erg raar zodat ik dagen niet kon e-mailen. <En kreeg ik een heel boze e-mail of ik helemaal gek geworden was of zo, en dat als ik het OOIT nog zou wagen om je zoiets te sturen je NOOIT meer iets met me te maken zou willen hebben, etc. etc.>

Een bevriende uitgever had het boek, op mijn verzoek, bij de Amerikaanse uitgever aangevraagd, ontvangen, gezien en meteen naast zich neergelegd - elf pagina's voorwerk (10 plus de hele achterflap!) met schreeuwerige aanbevelingen, zoveel geblaat, zo Amerikaans, niks voor hem, weg ermee.
Een andere vriend had het boek gelezen of doorgebladerd, zich geërgerd, vond het niks en wierp het weg. Ik heb het uit zijn vuilnisbak gevist. Tja, er zijn grenzen. Ik had een new-age gedachte: kennelijk moet ik dit boek lezen, ik kan er niet meer onderuit.

Ik ging het lezen omdat Niyati wilde dat ik het las. Heb ik een keus?
Echt niet.
Ik heb nog nooit zo gelachen om een spiritueel boek. <Ik ook niet - DAAROM wilde ik ook juist dat je het zou lezen, oelewapper!!!> Ik viel onmiddellijk voor deze sprankelende man. Ik vond het geweldig hoe hij alles en iedereen door het spirituele slijk haalde. <Ja, dat is precies wat ik ook fantastisch vond, OELEWAPPER!!> Ik vond het aandoenlijk om over die discipelen te lezen. <Tja, dat had ik wat minder... Daar had ik zoiets bij van 'zet Jed toch niet zo op een voetstuk', hoewel ik bepaalde stukken echt fantastisch vond, zoals 'FUCK BLISS' en over Lara, zijn heldin in dat videospel die steeds maar weer doodging en dan moest hij weer een nieuwe Lara tevoorschijn halen, en ondertussen bleef die jongen maar doorzeiken over zijn spirituele inzichten zonder ook maar enige compassie te tonen voor de gruwelijke doden die zijn heldin alsmaar stierf! - en die jongen die alles al denkt te weten en hoe z'n ideeën over bevrijding de muren van z'n gevangenis vormen.>

Terwijl Niyati, die me bladzijden vóór was, <Nee, ik had het boek ALLAAAAAAAAANG uit toen jij eindelijk 'ns een keer eraan begon, tuthola. En al die tijd kon ik NIETS met je delen erover, snik snik, en werd ik alleen maar voor gek verklaard, snik, snik> al helemaal door had dat Jed toch niet precies voldeed aan haar hunkerend verlangen naar gewoonheid, onheiligheid, alledaagsheid, bleek ik te genieten van zijn ironie, zijn koele observaties en zijn spot waarmee hij al die discipelen alle hoeken van de gewone alledaagse kamer liet zien (ja, ja, ja, herkenning: zo verging het mij ook...). <Die tegenstelling hier klopt niet - ik genoot ook van zijn haarscherpe ontmanteling van alle heilige koeien, heb ik nog nooit zo scherp gelezen en met zoveel humor. Wat 'botste' bij me, was dat ik geregeld las dat hij zichzelf apart zag van zijn discipelen, alsof hij al iets 'bereikt' had wat zij nog niet bereikt hadden - en ook kreeg ik geregeld het gevoel dat hij verlichting weer tot iets bijzonders maakte en moeilijk te bereiken en maar voor weinigen weggelegd, etc. etc.>

Ik zag Jed als een soort Osho die vanuit het standpunt van de Goeroe alles uit z'n ooghoeken observeert en het leven met discipelen en het gedrag van de discipelen in zijn ashram, geestig en koel-ironisch beschrijft. Ook de prachtige natuur van zuidoost Iowa, niet ver van de Mississippi River...
Zelfspot is een deugd dacht ik.

Ik meende mijzelf in alles te her-kennen: wat ik las sloeg op mij, hij had het steeds over mij, het was mijn ervaring: dicht bij de goeroe zijn; hoe dichter hoe beter, hoe erger, hoe meer kans er was dat HET door mij gezien, gevoeld, begrepen werd. <Ja, dat kwam heel sterk over, en dat heb ik natuurlijk ook gehad met name bij Alexander, en DAT is in zekere zin MISLEIDEND!!! Want je krijgt dan de neiging om het buiten je te plaatsen en te verpersoonlijken - alsof 'hij' het heeft en 'jij' niet - en dat is gewoon bullshit, en het is misleidend omdat het juist NIET persoonlijk is, zoals je weet natuurlijk. Daarom vond ik hem dus in zekere zin nog in een 'oud' paradigma zitten, wat niet meer bij deze tijdgeest past.>

Er werd altijd wel iemand bij de lurven gepakt en beschreven. Kortom: Goeroe Jed kwam op mij over als de ons bespottende Goeroeheld die beschreef hoe HIJ het zootje ongeregeld bezig zag met hun 'streven' naar en hopen op en gefascineerd zijn door de hunkering Verlichting te bereiken, hier nu bij Hem, terwijl hij zijn best deed gewoon te zijn en te gaan skieën en parachutespringen en een geestig interview te geven over Realisatie aan een journaliste van een new-age tijdschrift die uiteindelijk zo van haar stuk wordt gebracht dat ze flauwviel van De Verlichting. <Ja, dat vond ik ook echt de topper van dat boek, en ik heb echt dubbel gelegen om dat interview!>

Inmiddels zag Niyati in Zuid-Afrika het boek totaal anders dan ik. <Nee, dat is NIET zo oelewapper, tuthola, oenepoen; ik zie het voor het overgrote deel hetzelfde als jij, BEHALVE dus mijn opmerkingen hierboven.> Zij had een uitdraai van het boek; zij had de 11 pagina's met aanbevelingen (waarmee het boek opent) van elke zichzelf respecterende goeroe die het ROEREND eens was/is met goeroe Jed, niet gelezen. Ik vond die schreeuwadvertenties heerlijk, ik zag ze als ironisch; ik dacht en denk nog steeds dat al die zogenaamde goeroes niet echt bestaan, dat het allemaal nep is en dat vond ik juist zo verschrikkelijk leuk, nieuw en verfrissend. Hoe verzon hij het, dacht ik.

Niyati was 180 graden gedraaid. <HELEMAAL NIET!!! Zie hierboven.>
Zij ging zich ergeren aan de zichzelf respecterende goeroe Jed die volgens haar alleen maar bezig was te laten zien hoe Verlicht hij was/is. Ze begon hem te verachten en ze snapte niet dat ik het anders zag/las/beleefde dan zij. <Nou dit is dus echt jouw levendige fantasie hoor, ik heb NOOIT een gevoel van verachting naar Jed gehad, alleen dat superieure gedoe irriteerde me en vind ik dus misleidend, that's all. Ik snap best dat jij het anders beleeft, want jij bent gewoon gek. Zo punt uit. (Ik heb Jan K. overigens al geschreven dat hij moet bemiddelen tussen ons om onze vriendschap te REDDEN!!!! Hij heeft het boek alleen nog niet in handen kunnen krijgen, zei hij.> De communicatie was heftig en leerzaam. <Noch heftig, noch leerzaam. Wat is daar nou heftig aan oelewapster? Kijk, als jij niet 'gek' was, dan had ik nooit bevriend met je kunnen zijn, want ik ben nog veeeeeeeeeeeeel gekker!!!>

We vragen ons af wie is Jed, leeft hij echt, is de inhoud van het boek echt, is er iemand hier of daar die hem kent, of, wie dit boek leest: wat vind je er dan van? <Ja, dat is het leuke van dat boek - dat het zoveel oproept!! Ik vroeg me inderdaad ook af of hij wel 'echt' is en of die ashram uberhaupt wel bestaat.>
Of is het alleen leuk voor mensen die lange tijd in een Ashram hebben gewoond en aan den lijve hebben ervaren hoe de vork in het spirituele steeltje zit? <Kijk, dat is misschien waar onze verschillende kijk vandaan komt - ik heb nooit in een ashram gewoond! Ik ben van na Oregon, en toen ik ooit in de commune wilde wonen, ben ik geweigerd omdat ze me te arrogant vonden. HA HA HA. Leuk hè.>

Ik heb er dit van geleerd:
Ik denk echt dat iedereen zijn eigen boek leest. <Ja, daarin komen we weer samen en is onze vriendschap BIJ DEZE GERED!! Zonder Jans hulp; we don't need him anymore!!! O.k. dan dus TOCH leerzaam; je hebt gelijk. Wederom....> Wat je denkt, dat lees je, dat kom je tegen, dat zie je, dat ben je. Althans op het niveau van de verschijningsvorm en op dat moment. <Yes, o.k. dan maar, ik hou weer van je.>

[Belle en <Niyati>]

* Enlightenment – The Damnedest Thing van Jed McKenna, met citaten van grootheden als Walt Whitman, Rumi, Chuang Tse e.a. en van de auteur. Een uitgave van Wisefool Press, enlightened publishing. (ISBN: 9714352-3-5)

zie ook: www.WisefoolPress.com

SIT DOWN.
SHUT UP.
ASK YOURSELF WHAT IS TRUE UNTIL YOU KNOW.
THAT'S ALL.
(Jed McKenna)