Synthese tussen spiritualiteit en psychologie
- Almaas -

De eerste boeken die ik las over het thema zelfrealisatie waren boeken van Almaas uit de Innerlijke Diamantreeks. Als het gaat om inzicht en verdieping over dit onderwerp zijn er waarschijnlijk weinig standaardwerken die zo'n brede kijk geven over dit onderwerp. Toen Almaas in juni vorig jaar in Nederland was, vond ik dat een mooie gelegenheid hem een keer in levende lijve te zien en te horen. Almaas heeft het voor zover ik weet nooit over advaita. Toch zullen veel advaitakenners veel van zijn werk herkennen als het gaat om het onderwerp zelfrealisatie. In dit korte artikel wil ik iets schrijven over Almaas en zijn werk. De hoeveelheid informatie over hem en de omvang van zijn geschreven werken zijn zo omvangrijk, dat degenen die meer belangstelling hebben voor Almaas snel hun weg kunnen vinden.

Almaas

Almaas betekent diamant in het Arabisch. Deze naam heeft de inmiddels (waarschijnlijk) 60 jarige A. Hameed Ali aangenomen. Hij is afkomstig uit Koeweit en woont sinds zijn 18e jaar in Berkeley, Californië. Aan de gelijknamige universiteit behaalde hij onder meer een Ph.D.in psycholgie met een specialisatie in Reichiaanse therapie. Zijn moeder was religieus in de traditionele islam, waarvan hij zegt dat dit onder meer tolerantie, vriendelijkheid, humaniteit, generositeit en vrijheid van gedachten inhoudt.

Vorig jaar op 9 juni 2004 was hij in Nederland en gaf hij voor een gehoor van zo'n 1000 aanwezigen in de aula van de VU in Amsterdam lezing ter gelegenheid van het uitkomen van zijn boek 'The inner Journey home' (The soul's Realization of the Unity of Reality). In dit boek zegt Almaas een synthese te presenteren tussen de inzichten uit de verschillende spirituele tradities en de wetenschappelijke psychologie.

In het voorwoord van dit boek schrijft Almaas: 'As a human individual I am the author of this book, but not the source of the teaching presented in it. The real source of the teaching is the true nature of Reality, the essence of our soul an what we ultimately are, the elixer that alone can transform our consciousness and life. By writing and publishing this book and the others before it, I am fulfilling a facet of my personal function as a discriminating and expressive organ, and an appreciative servant of this wonderful and magnificent truth of reality'

Zittend op het podium in de overvolle aula en voortdurend 'spelend' met een gebedsketting vertelt Almaas over zijn nieuwe boek. Maar vooral vertelt hij over liefde, die volgens hem de bron is van het bestaan. Liefde is puur en heeft niets te maken met willen hebben. Liefde is de openbaring van de waarheid. Hij heeft het ook regelmatig over 'unfoldment', 'bubbling- and popping up'. Alles is een manifestatie van de waarheid en alles kan daarin opkomen.

In de persinformatie (waarin overigens ook wordt medegedeeld dat de VU geen enkele verantwoordelijkheid aanvaardt voor de inhoud van de lezing doch slechts optreedt als zaalverhuurder!) wordt een uittreksel gegeven van het nieuwe boek. Almaas probeert in zijn boek een synthese te presenteren tussen spiritualiteit vanuit verschillende tradities en de psychologie: '... the vision needed for a new psychology must hold the ancient way of understanding the soul while at the same time embracing and employing modern understanding and methods of research. Our vision must not separate psychology from spirituality or from science. As we will see, the view that recognizes the true connection of the soul to the universe can and must embrace scientific knowledge'. Hij geeft aan dat de psychologie een zelf neerzet zonder ziel, terwijl spiritualiteit het heeft over een ziel zonder zelf. Hij ontwikkelt hier een metapsychologie die gebaseerd is op kennis van de ziel en niet alleen op de kennis van het zelf met zijn ego en subsystemen.

Almaas is de stichter van de Rhidwan school waar de zogeheten 'Diamant Approach' wordt gedoceerd. De verschillende vestigingen zijn zowel verspreid over de Verenigde Staten als over andere landen. Studenten participeren in 'The Work': dit moet leiden tot het bevrijden van de ziel van geconditioneerde patronen en uiteindelijk tot realisatie van de Ware Natuur. De leer van Almaas zou volgens deskundigen nogal sterk leunen op het soefisme. In een interview geeft Almaas aan dat zijn belangrijkste drijfveer in het leven zijn interesse in waarheid is.

Almaas heeft vele boeken geschreven die heel precies beschrijven wat Het Werk inhoudt. In Nederland staan deze boeken bekend als de reeks van 'De innerlijke diamant', die inmiddels 4 delen telt. Deze boeken zijn een weergave van lezingen van Almaas die erop gericht zijn het individu te oriënteren en te leiden op de weg naar realisatie. Dit staat wellicht haaks op de directe weg, het onmiddellijke zien, van Advaita. Toch komt Almaas altijd weer uit op dat Ene Wat Is of Essentie. Een ander bekend boek van hem is 'De Parel van Essentie'.

Vertrouwen

In het eerste deel van De innerlijke diamant is een hoofdstuk gewijd aan Vertrouwen, waar deze uitgave van Amigo over gaat.

Het hoofdstuk begint met een gesprek met zijn studenten over vertrouwen. Heel zorgvuldig bouwt hij zijn betoog op. Er is volgens hem een aantal soorten vertrouwen. Zoals een vertrouwen dat je in goede handen bent, waar je je ook bevindt - alleen of met iemand anders. Een dieper soort vertrouwen is het vertrouwen dat een persoon je niet zal kwetsen, dat hij het beste met je voorheeft. Dan is er nog een niveau waarop je iemand vertrouwt om wat hij is, omdat je weet of voelt dat hij een soort integriteit heeft die niets met jou te maken heeft, waarvan je weet dat je ervan op aan kunt.

Uiteindelijk komt hij tot een werkdefinitie van vertrouwen: vertrouwen is datgene wat je zekerheid en veiligheid verschaft om jezelf in een bepaalde situatie open te laten zijn, om alles toe te laten wat er gebeurt zonder weerstand te bieden, zonder jezelf te hoeven beschermen of verdedigen. Op een nog dieper niveau spreekt hij over het vermogen tot overgave, er zijn, meegaan in de situatie.

De diamant-benadering van Almaas zou kunnen worden gezien als een verdiepingsproces. In de Engelse versie van de Diamant Heart book deel1 schrijft hij verder over vertrouwen: 'Trust in the process? You allow yourself to the open. Usually when you feel you don't know, you want to do something right away. But you don't have to do anything: you just need to be there. When something happens, you're there for it. Ultimately, trust is really trusting your Essence. That trust will develop. The trust is not something you have right away. The more you know yourself and the more you see the rightness of your own process as it happens, the more you'll trust it... finally, you see that there is nothing you can trust, nobody, no authority, except the process itself. Finally the trust is not trusting anybody; it is not trusting any theory; it is not trusting any authority; it is trusting reality. It is just trust – confidence in the Essence itself. It will take time for the trust to mature and deepen.'

Mooi om te zien dat ook deze 'methode' slechts verschijnt in die Beschikbaarheid.

Ik sluit dit artikel af met een kort gedicht van Almaas:

Beyond ambition
Beyond attachment
Is home
Contentment
Without content
Peace
Uncaused.

Een goede site om veel over Almaas te weten te komen is www.ahalmaas.com

[Dick de Boom]