| De elfvoudige bevrijding Wat onze achtergrond ook is, we zijn
allemaal door de maatschappij afgestompt en worden beperkt
tot kleine, sterfelijke dingen die we menselijke wezens noemen.
Afgescheiden, eenzaam, vol met allerlei soorten angst, gevangen
in het cachot van onze conditionering.  Wat ik nodig heb is bevrijding van
schuld en elke vorm van zelfzucht. Wat ik krijg zijn elf reddingsboeien, elk van die elf is op zich voldoende om me de veiligheid in te brengen. Zo is de barmhartige en overvloedige gulheid, de echte en pure bekwaamheid van mijn Bron en Centrum. Het is onmogelijk om de gecombineerde kracht van deze elf te overdrijven, aangezien ik er tot mijn volslagen verbijstering achter kom dat ik dat al ben. 1 - ik ben grenzeloos Als ik wijs naar waar ik vanuit kijk, naar mijn 'oorspronkelijke gezicht', dan kom ik erachter dat dat eindeloos door- en doorgaat, in alle richtingen - omhoog en naar beneden, links en rechts, naar voren en naar achteren, met onverminderde energie. Bijna net zo verbijsterend is het feit dat ik dit grote exploderen kan zijn, zonder het ooit op te kunnen merken, laat staan het naar waarde te weten schatten. Deze superweldadige subnucleaire tijdloze explosie te zijn, zou op zich genoeg bevrijding en redding moeten zijn. Maar op de koop toe zitten er nog minstens tien in het vat, elk gretig op zijn beurt wachtend om zich te tonen! 2 - ik ben puur 'Al zijn je zonden scharlakenrood, ze zullen wit worden als sneeuw. Al zijn ze rood als karmozijn, ze zullen wit als wol worden.' Dat zingt de profeet Jesaja in het Oude Testament. Het vergeven van de zonden is uiteraard één van de belangrijkste thema's van het Nieuwe Testament. Je zou zelfs kunnen zeggen: waar het allemaal om draait. In zijn boek Intuitive awareness schrijft Ajahn Sumedo, hoofd van de Theravada Boeddhisten in het Verenigd Koninkrijk: 'Bewustzijn is al puur. Je hoeft het niet te reinigen, je hoeft daar niets voor te doen. Onze ware natuur is puur. Wanneer we ons dit beginnen te realiseren en volledig vertrouwen en waarderen, dan zien we dat dit echt zo is. Het is geen theorie, geen abstractie of idee – het is de realiteit. Je bent altijd al puur geweest.' Wat mijzelf betreft: ik hoef alleen mijn aandacht 180° om te draaien en in dat wat kijkt te kijken, om te zien dat het absoluut onbesmet en onbesmettelijk is. 3 - ik ben vrij Waarmee ik bedoel spontaan, onvoorspelbaar, vrij.
Ik weet niet – niemand weet – wat ik straks zal gaan
doen. Bovendien zijn er duidelijke aanwijzingen dat er allerlei
schepselen net zo vrij zijn als ik, of ze zich dat nou realiseren
of niet. Bijvoorbeeld: de zigzagvlucht van de vlinder als deze
van bloem tot bloem fladdert, het grillige gedrag van de huisvlieg
als deze heen en weer schiet tussen de ruit en de tafel, de willekeurige
gebaren van deze hand als hij je welkom of gedag wuift. God weet
wat voor zin of onzin mijn pen gaat uitkramen. Correctie: God weet
het niet! Als Hij het zou weten dan zou Hij me aan handen
en voeten ketenen. Hij zou de vrije geest die ik ben, veranderen
in een robot, een cybernetische automaat die geweldig inferieur
is aan een huisvlieg. 4 - ik ben één Niet gefragmenteerd, maar in één stuk,
heel. 'Vertel de geest dat er slechts Een is,' zegt de Katha
Upanishad. 'Hij die het Ene verdeelt, dwaalt van dood naar
dood.' En de boodschap van alle grote Upanishaden – die oude
geschriften uit India – is dat jij en ik niets anders zijn
dan dat strikt ondeelbare Een, het Ene dat ons heelt en heel maakt. Twintig, vijftig, honderd keer per dag hoor ik mezelf zeggen IK BEN. 'IK BEN moe, IK BEN eenzaam, IK BEN nogal druk, IK BEN verdrietig, IK BEN bezorgd, IK BEN behoorlijk rustig vandaag', etcetera, etcetera. Zoals Meester Eckhart stelt: alleen God heeft het recht om IK BEN te zeggen. Wat betekent dat ik in de essentie en in de kern Hem ben. De ontzagwekkende waarheid is dat ik niet kan zijn zonder zijn Zijn, zonder de Enige Die Is te zijn. 5 - ik ben hier Wanneer ik zeg dat iets hier is, wat bedoel ik dan? Hoe dichtbij is het, is het onder handbereik, hoe intiem is het? Wanneer ik iets beschrijf als dit, wat is dan de begrenzing? Waar begint en eindigt het? Dat hangt er helemaal vanaf. In één ademtocht kan ik spreken over deze long, dit land, deze groep sterrenstelsels. In feite zijn mijn dit en mijn hier grenzeloos in hun grootheid en kleinheid. Ik ben oneindig elastisch. Ik neem dit feit heel serieus. Ik vraag mezelf Wie het is die naar believen zo moeiteloos, zo soepel en vanzelfsprekend uitdijt en inkrimpt. Wat is de ware identiteit van deze wonderdoener? Ik besef dat er slechts één is die hiervoor in aanmerking komt, en dat is de Ene die mijn Bron en Centrum is. Deze realisatie is geen idee om je van tijd tot tijd mee te vermaken: het is een ervaring waar ik gedurende mijn leven de smaak van te pakken krijg. 6 - ik ben nu Wanneer ik zeg dat een gebeurtenis nu plaatsvindt, wat bedoel ik dan? Hoeveel tijd wordt door het heden afgebeten en opgekauwd? Het hangt er vanaf. Ik hoor mezelf zo koeterwalend praten over deze bliksemschicht, deze week, dit millennium. De waarheid is dat ik zo ruim in de tijd ben als nodig is. En de paradox is dat deze ruimheid mijn beheersing van de tijd toont, zodat ik enthousiast de woorden van Ludwig Wittgenstein kan onderschrijven: 'De dood is geen gebeurtenis tijdens het leven; we leven niet om de dood te ervaren. Ons leven heeft geen einde, op precies dezelfde manier als ons gezichtsveld geen grenzen heeft.' Laat me de hele kwestie als volgt samenvatten: ik ben het bewustzijn dat observeert dat het geen begin, geen onderbreking, geen einde heeft en Ik zal nooit sterven. 7 - ik kom uit mezelf voort Dit is de grote jongen, de crux en climax van deze elf. Alle andere zijn anticlimaxen: noodzakelijke anticlimaxen zonder twijfel, maar stroomafwaarts ten opzichte van de Bron. Laat me de aardse geschiedenis van de Ene uiteenzetten die 'onmogelijkerwijs', zonder hulp en zonder reden, het leven schenkt aan zichzelf voordat Hij er is, voordat er zelfs Niets is. (a) In december 1945 werd bij toeval een aardewerken
pot opgegraven met 13 in leer gebonden gnostische boeken. Deze
geschriften bevatten 52 'geheime'
teksten, geschreven in het Koptisch. Waarschijnlijk waren ze zo'n vijftien
eeuwen eerder begraven door monniken van een nabij gelegen klooster, die
bang waren de katholieke kerk ze zou ontdekken. (b) Rond het jaar 800 onderwees de Ierse filosoof John Scotus Erigena aan het hof van keizer Karel, dat het niet gaat om wat God is, maar dat God is. (c) De beroemde Duitse filosoof Leibniz (1646 - 1716), met zijn doctrine van het monisme, had eenzelfde mening. (d) In 1935 schreef een andere Duitse filosoof – Martin Heidegger: 'Waarom is er überhaupt iets, in plaats van niets? Vanzelfsprekend is dit de eerste van alle vragen. Ieder van ons is minstens eens, misschien meer dan eens, aangeraakt door de verborgen kracht van deze vraag, zelfs als we er ons niet bewust van zijn wat er gebeurt. En hij vervolgt over de Grond van het Zijn die deze fundamentele vraag veroorzaakt. (Introduction to Metaphysics, Yale University Press) (e) Rond dezelfde tijd schreef Ludwig Wittgenstein, de Oostenrijkse filosoof die ik al eerder citeerde, dat het mysterie niet is wat het universum is, maar dat het bestaat. (f) Gedurende de laatste halve eeuw heb ik met veel mensen het wonder gedeeld van de aan zichZelf ontspruiten Ene. Hun aantal loopt minstens in de duizenden. Geen wonder, het is een klein deel van de wezenlijke realisatie die op de meest onwaarschijnlijke plaatsen ontspringt. En een reden voor uitbundige vreugde in een wereld die daar gebrek aan heeft. Het is ook mijn einde – wat betekent mijn doel en mijn ophouden, mijn bewuste verdwijnen in jouw belang. 8 - ik ben verbijsterd Ik ben de Ene die geen enkel idee heeft over hoe Hij Zichzelf veroorzaakt. Niet dat deze grove onwetendheid hem zorgen baart. Integendeel, het is een hemelse zegen om dit met zijn vrienden te delen. Het geheim van de Zelf-ontspruiting kennen, zou betekenen deze van al zijn betovering, charme en kracht ontdoen en je storten in een hel van eeuwige verveling. 9 - ik ben alle 'zienden' Van waaruit kijkt de schorpioen, de octopus, de chimpansee, het jonge kind, volgens zijn eigen ervaring? Zeker niet vanuit een schorpioengezicht, een octopusgezicht, of een chimpanseegezicht, of mijn eigen gezicht als jong kind en als volwassene. Alle schepselen die zien, doen dat vanuit Dezelfde Lege Ruimte. Niet vanuit een leeg-voor-leeg ruimte maar uit een leeg-voor-vullen ruimte, ruimte die lege ruimte biedt voor andere gezichten. Deze oorspronkelijke en zichzelf-ontkennende Ruimte is het heldere en innemende Oorspronkelijke Gezicht waar het hele zenboeddhisme om draait. 10 - ik ben alle waarnemende wezens Wordt mij dan de toegang en éénwording ontzegd met de dove, de stomme, de blinde, of het schepsel dat op watvoor wijze dan ook gehandicapt is? Natuurlijk niet. Geen waarnemend wezen kan zijn zonder mij te zijn, zonder zichzelf te zijn. Goed beschouwd is het onmogelijk om de cumulatieve kracht van dit elfvoudige en allesomvattende reddingsplan te overschatten . 11 - ik ben jou Waarnaar ik kijk is mijn probleem en van Waaruit ik kijk is de oplossing ervan. En – paradox der paradoxen! – de echte oplossing is dat jij, samen met alle die anderen, en zeker niet ikzelf, mijn genezing bent, het tegengif voor mijn ingesleten egocentriciteit. Hier: Ik ben Jou! Aan het begin beloofde ik je niet minder dan elf wijdopen deuren, dus laten we de Openheid instappen! Meer over en van Doulglas Harding: www.headless.org. [vertaling: Robbert Bloemendaal]
|